Routekaart voor het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed | een blog door Wouter Wiering (IWP)

Zoals we allemaal wel weten verandert het klimaat door de toename van CO2-uitstoot. Daarom zijn er maatregelen nodig om CO2 te verminderen. Maar liefst 34% van de CO2 wordt veroorzaakt door de gebouwde omgeving en daar valt ‘maatschappelijk vastgoed’ van gemeenten ook onder. De gemeenten hebben de opdracht gekregen om te komen met een gemeentelijke routekaart om te voldoen aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord. Een routekaart waarin de eigen bijdrage in de verduurzamingsopgave wordt beschreven. Maar hoe doen gemeenten dat eigenlijk?

Het afgelopen half jaar heb ik als student Facility Management onderzoek mogen doen naar het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed en het schrijven van de gemeentelijke routekaart voor de gemeente Ameland. De gemeente Ameland is vooruitstrevend en heeft de ambitie uitgesproken om voorloper te willen zijn in de energietransitie.

De gemeente heeft aangegeven de doelen van het Klimaatakkoord zelfs al in 2035 te willen realiseren in plaats van 2050. Er zijn dan ook al mooie projecten gerealiseerd, zoals een groot zonnepark, duurzame verlichting en warmtepompen op groen gas. Wat echter nog ontbreekt is de verduurzaming van de 25 gebouwen van de gemeente die onder het maatschappelijk vastgoed vallen. Het is voor de gemeente niet duidelijk hoe het vastgoed kan bijdragen aan CO2-reductie en welke maatregelen getroffen moeten worden. Een mooie uitdaging om hier een antwoord op te vinden, al helemaal omdat het gehele onderzoek ‘op afstand’ is uitgevoerd. Het vraagstuk is vertaald naar een centrale onderzoeksvraag: “Op welke wijze kan de gemeente Ameland de gemeentelijke routekaart uitwerken om aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord met betrekking tot het maatschappelijk vastgoed te voldoen?” De onderzoeksvraag kun je zien als een puzzel met vier onderwerpen en dus ook vier vragen: doelstellingen uit het Klimaatakkoord met betrekking tot maatschappelijk vastgoed, de gemeentelijke routekaart volgens de theorie, de huidige situatie van de gemeente Ameland en tot slot de kritische succesfactoren voor het opstellen van de routekaart.
Vol enthousiasme heb ik literatuuronderzoek gedaan, waarin ik voornamelijk heb gekeken naar het Energieakkoord, het Klimaatakkoord, de sectorale routekaart van VNG en naar kritische succesfactoren in de verduurzamingsopgave. Alle data uit de gevonden literatuur is vervolgens vertaald naar een set vragen voor het houden van interviews. Ik heb vijftien gemeenten benaderd om het gesprek aan te gaan over de gemeentelijke routekaart, uit deze selectie heb ik uiteindelijk met vijf gemeenten een interview afgelegd over de verduurzamingsopgave binnen het maatschappelijk vastgoed. De ondervraagde gemeenten hebben veel informatie opgeleverd dat mij heeft geholpen richting het eindresultaat van het onderzoek.

Concluderend moet iedere gemeente in het kader van het Klimaatakkoord een portefeuilleroutekaart opstellen voor de verduurzaming van het eigen maatschappelijk vastgoed. De vereisten hiervoor worden echter niet nader omschreven in het Klimaatakkoord, waardoor gemeenten vrij zijn om te bepalen hoe zij de routekaart vorm willen geven. Aanbevolen wordt om de gemeentelijke routekaart te schrijven door de meerjarenonderhoudsplanning te vertalen naar een duurzaam meerjarenonderhoudsplanning. De planning dient ten minste vierjaarlijks in beeld te brengen welke duurzaamheidsambities en -strategie de gemeente hanteert, welke rollen en verantwoordelijkheden er zijn binnen de organisatie, welke energiebesparende maatregelen de gemeente wilt treffen en hoe deze worden gekoppeld aan natuurlijke investeringsmomenten. Inclusief een concrete planning waarbij voor de langere termijn richting 2050 kan worden volstaan met een meer globale beschrijving over de verduurzamingsopgave.

Het onderzoek heeft een berg informatie opgeleverd welke zijn vertaald naar een concreet stappenplan voor de gemeente. Een stappenplan die de gemeente in staat stelt om zelf een gemeentelijke routekaart te gaan schrijven. Ik ben er dan ook van overtuigd dat de gemeente de aankomende jaren mooie stappen gaat zetten in de verduurzamingsopgave.

Wouter Wiering is inmiddels afgestudeerd Facility Management. Wouter deed zijn afstudeeronderzoek bij Innovatiewerkplaats EnTranCe – thema Regional Energy Transitions.

Taal selecteren: