Blog ‘De energietransitie slaagt alleen als er correcte informatie wordt verstrekt’ Aldus Ted Wildenberg

Een blog van Ted Wildenberg over de energietransitie, draagvlak, (social) media en de politiek.

Een blog door Ted Wildenberg

Recentelijk hoorde ik op de radio een uitslag van een onderzoek betreffende nieuw te kopen verwarmingssystemen. Een vraag die gesteld werd is wat men zou kopen als de eigen cv-ketel nu aan vervanging toe zou zijn. Verrassend genoeg koos 90 tot 95% van de huizenbezitters ervoor om weer een gasgestookte cv-ketel te kopen. “Verrassend” omdat we toch echt midden in een o zo belangrijke en wereldwijde energietransitie zitten. Hoe zou het komen dat veel mensen toch weer de oude vertrouwde cv-ketel kiezen? Ik denk dat daar twee zaken spelen: media en kennis.

Om met de media te beginnen, daar wordt volop aandacht besteedt aan de energietransitie maar zeer vaak met een negatief kantje. Enkele maanden geleden luisterde ik naar een zondagochtendprogramma op de radio en er was een warmtepompexpert aan het woord. Hij had een heel verhaal wat voor de meeste leken op dit gebied maar nauwelijks te volgen was. En toen kwam de klapper: de presentator vroeg wat zo’n warmtepomp zou moeten kosten! De expert gaf als antwoord “tussen de € 50.000 en € 80.000“! Onmiddellijk schoot door mijn hoofd dat alle luisteraars op dat moment zouden denken dat ze dit nooit zouden kunnen betalen en dus maar geen warmtepomp. Het blijkt dat de expert de warmtepomp samen met vloerverwarming, isolatie en nog wat zaken op één grote hoop had gegooid en als je dat niet goed door had, wat voor een iemand die niet op dit gebied thuis is aannemelijk is, dan zit dat nu dus in het hoofd opgeslagen: een warmtepomp is onbetaalbaar. Even ter info: je kunt al een kleine warmtepomp kopen vanaf zo’n € 2.500,- (incl. subsidie).

Datzelfde kun je ook tegen komen als je naar een installateur gaat. Toen mijn buurvrouw bij een installatiebedrijf ging vragen naar een warmtepomp kreeg ze iets te horen in de trant van “dat verdient u nooit terug mevrouwtje, begin er maar niet aan”. Dit hoor ik vaker, de meeste installateurs zijn nog volop bezig met het installeren van cv-ketels en hebben geen tijd om zich te verdiepen in warmtepompen of andere moderne verwarmingssystemen. Hier ontbreekt gewoonweg de kennis. Dat geldt niet alleen bij de verkoop maar ook bij de installatie. Een warmtepomp is nu eenmaal iets complexer dat een cv-ketel om in te stellen en dus heb je iets meer kennis nodig. Bekende voorbeelden kom te nog wel eens tegen bij het tv-programma Radar of andere media. De buitenunit van de warmtepomp, de warmtewisselaar, maakt nu eenmaal geluid en als je die verkeerd monteert, bijvoorbeeld op een schuurdakje of zonder dempers aan een muur, dan kunnen ze behoorlijk storend zijn. Goed monteren dus zou je zeggen maar dat zou de betreffende installateur toch moeten weten….

Op het internet kwam ik nog een “leuke” tegen. Het was een site van een zichzelf benoemde warmtepomp-expert. Op een verder redelijk website zag ik ineens staan dat je de buitenunit van een warmtepomp ook op zolder kon zetten. Dat zou dus betekenen dat je jouw huis gaat verwarmen met de warmte die op zolder aanwezig is. Nu hoor ik je al vragen “maar als het op zolder koud is?”. Tja, de zolder gaat bevriezen en het huis wordt er niet warmer op. En omdat iedereen denkt dat dat wat er op het internet staat de waarheid is zal dit verhaal ook wel weer al waarheid beschouwd worden.

De politiek kan er trouwens ook wat van. Enkele voorbeelden:
Enige tijd gelden riep een landelijke politicus dat we vanaf tweeduizend en nog iets allemaal onze cv-ketels moesten gaan vervangen door warmtepompen. Enig idee hoeveel cv-ketels er per jaar vervangen worden….. zo’n 400.000 à 500.000. Zoveel zijn er nog niet eens beschikbaar in Nederland. Okay nu even niet pessimistisch denken, we gooien er een paar miljard euro tegenaan en we hebben genoeg warmtepompen. Maar wie gaan ze dan installeren? Uit bovenstaande blijkt dat er een behoorlijk gebrek aan kennis is in de installatiebranche en om de meeste warmtepompen te installeren moet je STEK-bevoegd zijn (heeft met koelmiddelen te maken) en zoveel STEK-bevoegde installateurs hebben we helemaal niet.

Een ander voorbeeldje is het bericht van vorige week dat de overheid het elektrisch vliegen wil gaan promoten. Enig idee hoeveel accu’s je mee moet nemen en hoe zwaar die zijn? Nee, dan lijkt me het handiger om op waterstof te gaan vliegen. Okay, dat is nog steeds elektrisch maar niet zoals de meesten onder u zullen denken.

Dan hebben natuurlijk ook nog de politieke klimaatontkenners. U kent ‘m vast wel, die ene die zegt dat alle klimaatmaatregelen ons, als burger, zo’n duizend miljard gaan kosten! Deel dit getal maar eens door het aantal woningen in Nederland en dan zie je wat het, volgens deze politicus, per woning zou moeten kosten.

Ik kom er langzaamaan achter dat de hele energietransitie niet (meer) een kwestie van techniek is, deze is er vaak al. Het is meer iets wat tussen de oren zit. In een recent gesprek met een collega hadden we over techniek, financiën en draagvlak. Ik ben van mening dat als er een duidelijke wil is, dus draagvlak, komen het geld en de techniek er ook wel. Kijk maar eens naar een Amerikaanse president die enkele decennia geleden zei dat ze als eerste naar de maan moesten. Toen de wil er was, werd er geld vrij gemaakt en werd de techniek ontwikkeld!

Daar ligt een mooie rol voor de politiek en (social) media: geef goede/correcte informatie en creëer draagvlak voor de energietransitie en dan zal deze zeker slagen!

Taal selecteren: