Hoe kan ik mijn elektriciteit kwijt? | Een blog door Daan Hardeman (IWP)

Hoe kunnen we de energietransitie versnellen? De mogelijkheden zijn legio. Minder energie verbruiken, huizen isoleren, een elektrische auto kopen en ga zo maar door. Maar wat als we de energie die al aanwezig is, slimmer gaan verdelen? EnTranCe wilde hier meer over weten, en wel de juridische kant van dit verhaal.

Zelf ben ik ervan overtuigd dat de energietransitie absoluut noodzakelijk is en dat iedereen zijn steentje daaraan kan bijdragen. Daarom heb ik mijn afstudeertraject afgerond binnen Innovatiewerkplaats EnTranCe! De opdracht om uit te voeren was het oplossen van het volgende kennisprobleem: In hoeverre is het delen van elektriciteit door burgers onderling mogelijk, tegen betaling van een virtuele munt, met gebruik van smart-grid en blockchain technologie? Deze vraag kwam voort uit de wens van de gemeente Groningen om buurtbewoners van de woonwijk Reitdiep met zonnepanelen onderling hun zelf opgewekte elektriciteit met elkaar te laten delen.

De start van het onderzoek bestond uit het bestuderen van literatuur. Daar ben ik een aantal ‘hobbels’ tegengekomen. Wat is elektriciteit volgens het recht? Kan men er eigenaar van zijn? Hoe dragen we het in eigendom over, zodat de realiteit en het recht op één lijn staan? Wordt er bij het gebruiken van blockchain voldaan aan de wettelijke vereisten die de wet stelt aan het overdragen van elektriciteit? Tijdens de literatuurstudie kwam ik erachter dat er op veel punten discussie bestaat over deze vragen. Deze discussiepunten zijn geformuleerd als onderzoekspunten.

Daarom was de volgende stap het in kaart brengen van een aantal experts, met verschillende achtergronden. Academici, energierecht-advocaten en consultants bij bedrijven die vergelijkbare projecten draaiden heb ik geïnterviewd. Daar zijn een aantal interessante inzichten uit voortgekomen. Wat ook interessant was, is dat de meningen onder de experts ook weer verdeeld bleken te zijn. Bijvoorbeeld omtrent de eigendom van elektriciteit, volgens sommigen kan iemand daar eigenaar van zijn, volgens anderen niet en volgens weer anderen zou het niet uitmaken. Ook waren de verschillen tussen de andere geïnterviewde projecten groot. Toen kwam ik erachter dat er geen enkel ‘goed’ antwoord is om het kennisprobleem van de opdrachtgever op te lossen. Er zijn meerdere opties mogelijk om de energiedeling tussen de buurtbewoners vorm te geven.

Ik ben toen dus een verzameling gaan maken van standpunten. Wat is het overwegende oordeel onder de experts? Wat zijn de best practices bij vergelijkbare pilots? Deze inzichten heb ik samengevoegd met de bestudeerde theorie. En wat blijkt: het is erg goed mogelijk om elektriciteit te delen, ook juridisch. Hoe men dat wil gaan vormgeven is een kwestie van interpretatie en hoe het energiedelen feitelijk zal verlopen. Uiteindelijk is het meest logische en toch tevens fascinerendste aspect van dit onderzoek het uitgangspunt dat de fysieke infrastructuur de rechtsverhouding dicteert tussen de burgers. De belangrijkste input voor de conclusies en aanbevelingen is dan ook om de overeenkomst die burgers zullen moeten aangaan om de energiedeling juridisch vorm te geven, waarin er afspraken gemaakt moeten worden over de balans op het net, het handhaven van balans en hoe de betaling dient te geschieden. Het betalen met virtuele munten is overigens geen probleem gebleken! Ook zijn er eigenlijk geen scenario’s waarin het werken met blockchain bezwaren oproept.

Daan Hardeman is vierdejaarsstudent HBO-Rechten en deed zijn afstudeeronderzoek bij Innovatiewerkplaats EnTranCe – thema Energy Governance

Taal selecteren: