1000 slimme huishoudens

​In het onderzoek '1000 slimme huishoudens' zijn 3 Energy Monitoring Systemen getest. Het onderzoek liep van 2013 tot eind 2016.

“1000 slimme huishoudens”, huishoudens besparen energie!

Een aantal organisaties in de gemeente Groningen (gemeente Groningen, Hanzehogeschool Groningen, Target en een vijftal Woningcorporaties) heeft een project opgezet rondom slimme energiemeters, met als doel huishoudens energie te laten besparen. Om dit doel te bereiken is het nodig dat regionale mkb-bedrijven een toepassing ontwikkelen waarmee huishoudens (huurders) zo veel mogelijk energie kunnen besparen. Voorts is wetenschappelijk onderzoek nodig, gericht op het vergelijken van de verschillende toepassingen die de mkb-ers ontwerpen (qua bruikbaarheid en qua effect bij de huishoudens).
De gemeente Groningen heeft in 2011 het initiatief genomen tot dit project op grond van het beleidsprogramma “Groningen geeft Energie” onder het kopje “1000 slimme meters”. De gemeente is bereid dit project mogelijk te maken door haar netwerk in te zetten en door te zorgen voor mede-financiering. De andere participanten dragen bij in uren en materiaal. Zo gaan drie regionale mkb-ers een toepassing ontwikkelen en beschikbaar stellen die het energieverbruik via de slimme meter uitleest en analyseert. De vijf Groninger woningcorporaties zetten hun contacten met huurders in om medewerking te vragen bij het testen van deze toepassingen. Target beheert de database met alle gegevens. Enexis stelt de komende periode 40 slimme meters beschikbaar. Het projectmanagement en het onderzoek zijn in handen gelegd van het Kenniscentrum Energie van de Hanzehogeschool Groningen.

In de periode februari 2013 – juli 2014 wordt onder 40 huishoudens de test- en ontwikkelfase gehouden. Daarbij krijgen 30 huurders een slimme meter en een technologische toepassing (de “experimentele groep”) en 10 huurders alleen een slimme meter (de “controlegroep”). En waarom heet het project “1000 slimme huishoudens”? Dat is omdat na de testfase een toepassingsfase gepland is, waarbij de uitrol van slimme meters en (de als beste geteste) technologische toepassing vergroot wordt tot (ongeveer) 1000 huishoudens. We eindigen dus in de loop van 2014 “groot”, maar beginnen eerst relatief “klein”.

 

Waarom slimme meters en waarom energiebesparing?

De Europese Commissie heeft als doel om in het jaar 2020 in Europa 20% minder energie te verbruiken, 20% minder broeikasgassen en 20% hernieuwbare energie op te wekken. Om dit te realiseren zal er allereerst zoveel mogelijk bespaard moeten worden op energie. Voorts zal er een energievoorziening moeten komen die duurzaam en efficiënt is. Daarbij ligt het accent op het zelf opwekken van energie in plaats van het opsouperen van fossiele brandstoffen. Voor deze moderne vorm van energievoorziening is een slimmer energiesysteem nodig, bij voorkeur in de vorm van decentrale intelligente energienetten, oftewel “smart grids”.

Om een smart grid op te zetten, is er een essentiële component nodig, namelijk een slimme energiemeter (kortweg “slimme meter” genoemd). De slimme meter maakt het niet alleen energiebedrijven mogelijk om op afstand meterstanden te kunnen uitlezen, nauwkeuriger eindafrekeningen te krijgen en beter beheer van het energienet te realiseren, maar ook stelt het gebruikers zoals huishoudens in staat beter inzicht in het energieverbruik te krijgen en daardoor gemakkelijker energie te kunnen besparen.

De Nederlandse overheid wil bereiken, dat in 2020 minstens 80% van de huishoudens over een slimme meter beschikt. Daarom zal er nu al geëxperimenteerd moeten worden met deze technologie. Netbeheerders (in Groningen is dat Enexis) zijn verantwoordelijk gesteld voor de uitrol van slimme meters.
De Eerste Kamer is akkoord gegaan na aanpassingen in het wetsvoorstel. Zo kan de meter niet verplicht worden opgelegd aan consumenten. Ook mag een netbeheerder de meterstanden maar beperkt uitlezen: maximaal zes keer per jaar voor verbruiksoverzichten, eenmaal voor de jaarlijkse eindafrekening, bij verhuizen en bij overstappen naar een andere leverancier. Alleen als een gebruiker uitdrukkelijk toestemming heeft gegeven, mogen de meterstanden vaker uitgelezen worden.
De slimme meter wordt eerst op kleine schaal ingevoerd. Eerst (in 2012 en 2013) bij meters die vervangen moeten worden, bij ingrijpende renovaties, bij nieuwbouw, bij energielabelverbetering of op verzoek van een consument (alleen in dit laatste geval kost het de consument geld). Een verdere invoering erna (vanaf 2014) gebeurt in overleg met de Tweede Kamer.

Nu komt het: gegeven de geplande grootschalige plaatsing van de slimme meter in de meeste huishoudens is het nuttig om juist rondom de slimme meter na te gaan hoe de consument kan worden geholpen om zo veel mogelijk energie te besparen. Dus: hoe maakt de slimme meter huishoudens slimmer? Actuele (“real-time”) en frequente informatie over het eigen energieverbruik, gekoppeld aan op maat gesneden advies, zal leiden tot ander gebruiksgedrag en daardoor lager energieverbruik.
Slimme meters zijn geen doel op zich, maar als ze eenmaal geïnstalleerd zijn kunnen ze huishoudens in staat stellen er voordeel mee te bereiken. Voor de één betekent dat minder energie, minder kosten en dus meer besteedbaar inkomen, voor de ander betekent het een bijdrage leveren aan een duurzaam milieu. Het hangt sterk af van individuele doelen, normen en waarden. Huishoudens hebben de regie in dit project! Er komt geen energieleverancier (zoals Essent, Nuon, Oxxio of Eneco) aan te pas. Netbeheerder Enexis vervult in dit project alleen de rol van vraagbaak en leverancier/installateur van 40 slimme meters, die aan de huishoudens ter beschikking worden gesteld.

Partners

Steelande wonen
doet mee met dit project, omdat wij graag als corporatie een bijdrage willen leveren aan het besparen van energie.Dat doen wij al regelmatig door bewoners zonnecollectoren aan te bieden. In de nieuwbouw van de laatste jaren is er dan ook extra aandacht geweest voor energiebesparende maatregelen.Het project van de slimme meters kan uiteraard een bijdrage leveren aan het besparen van energie, een project dat wij dan ook van harte ondersteunen.

Door bewoners in dit project te betrekken, zullen zij ook hopelijk bewuster worden van hun eigen energieverbruik en uiteindelijk verbruik en daarmee ook kosten kunnen besparen”.

Metsens is een bedrijf voor energie monitor systemen uit Assen. Wij maken toegankelijke software die de gebruikers echt inzicht geeft in hun energieverbruik. Metsens maakt de meterkast intelligent. Wij zijn gestart na een grote lekkage thuis met een hoop schade. Het was ons toen duidelijk dat er techniek moest komen waarmee particulieren goed kunnen volgen op pc en smartphone wat het verbruik van gas, water, warmte of elektra is. Met dit project bij 1000 slimme woningen tonen wij welke mogelijkheden onze software biedt om het verbruik te volgen zonder dat de informatie in een centraal databestand van de energiemaatschappijen terecht komt. Wij gaan de bewoners helpen hun verbruik beter te begrijpen en te verminderen. Kijk voor meer informatie op onze website www.metsens.nl

iNRG biedt haar gebruikers de mogelijkheid om zelf slimmer om te gaan met energie. De iNRG-Station geeft gedetailleerd inzicht in het energieverbruik en de kosten die aan dit verbruik van gas en elektriciteit verbonden zijn. De gebruiker blijft zelf degene die de balans bepaalt tussen besparingen en comfort. Bij iNRG staat het belang van de eindgebruiker altijd centraal, waardoor gebruikers bijvoorbeeld gewoon zelf hun energieleverancier kunnen kiezen.

iNRG neemt deel aan het ‘1000 Slimme Huishoudens’ project om meer inzicht te krijgen in de wensen van de consument als het gaat om de gebruikersinterface en specifieke functies van de iNRG-Station. Verder ziet iNRG de grote meerwaarde van de samenwerking tussen uiteenlopende partijen zoals het onderwijs, de gemeente, de netbeheerder, woningcorporaties, en MKB’ers.

Lefier hecht veel waarde aan het betaalbaar houden van het wonen. Met het plaatsen van de slimme meters en het gebruik van een app, zullen bewoners meer inzicht krijgen in hun energieverbruik en daardoor geprikkeld worden om nog meer te besparen op de energiekosten. Mooi aan dit project is dat bewoners de regie hebben en zelf hun doel bepalen: zorgen voor minder energiekosten of een bijdrage leveren aan het milieu. Lefier stimuleert zelfstandigheid van haar huurders en ondersteunt dit project daarom van harte.

De werkwijze van het project

De slimme meter is een digitale elektriciteitsmeter (E) met ingebouwde informatie- en communicatietechnologie en hij vervangt de oude analoge kilowattuurmeter. Daarnaast wordt de bestaande gasmeter (G) vervangen door een digitaal afleesapparaat, zodat ook het gasverbruik digitaal bemeterd wordt. De slimme meter kan op afstand bediend en uitgelezen worden. Het systeem kan maximaal elke 15 minuten (E) c.q. elk uur (G) de meterstanden doorgeven aan de netbeheerder (en vervolgens aan de energieleverancier, met een vertraging van 24 uur). Van deze uitgang op de slimme meter (de “P3-poort”) maakt het project geen gebruik. Want zoals gezegd draait dit project om het huishouden, niet de energieleverancier.

De slimme meter bevat ook een uitgang (de “P1-poort”) waarmee de gebruiker zelf bijna “real-time” (stroom: 10 seconden, gas: 60 minuten) verbruiksgegevens kan (laten) aflezen. Rondom deze “privé-poort” willen de Groningse partijen testen hoe huishoudens via de slimme meter energie kunnen besparen met behulp van een technologische toepassing. Wat hierbij bijzonder is:

Ontwikkelen en testen van technologische toepassingen rondom de “privé-poort” van de slimme meter door regionale bedrijven;
Wetenschappelijk onderzoek naar de werking van technologische toepassingen rondom de “privé-poort” van de slimme meter;
Wetenschappelijk onderzoek naar hoe huurders van woningcorporaties tegenover de slimme meter met toepassing staan en hoe ze zich gedragen qua energieverbruik;
Nagaan welke van de 3 toepassingen van regionale mkb-ers het beste “bevalt” (onderlinge vergelijking en effectmeting).

In de periode juni 2012 – oktober 2012 zijn diverse regionale bedrijven op het gebied van energiemanagementsystemen en appbouw uitgenodigd met voorstellen te komen aan de hand van de vraag:

“Ontwerp een (interactieve) toepassing op basis van gegevens uit de P1-poort, waarvan u denkt dat daarmee zoveel mogelijk huishoudens zoveel mogelijk energie kunnen besparen”.

Schriftelijk en mondeling zijn er voorstellen ingediend en toegelicht. Uiteindelijk heeft de stuurgroep “1000 slimme huishoudens” drie bedrijven geselecteerd om deel te nemen aan het project.

In de periode februari 2013 – juli 2014 wordt onder 40 huishoudens de test- en ontwikkelfase gehouden. Daarbij krijgen 30 huishoudens een slimme meter en een technologische toepassing (de “experimentele groep”) en 10 huishoudens alleen een slimme meter (de “controlegroep”).

Na de testfase is voor de periode september 2014 – september 2015 een toepassingsfase gepland, waarbij de uitrol van slimme meters en (de als beste geteste) technologische toepassing vergroot wordt tot (ongeveer) 1000 huishoudens.

Het project in het kort:

Hieraan gekoppeld de doelstellingen van het onderzoek:

  • Welk gedrag kan worden afgeleid uit de data afkomstig van de slimme meter?
  • Welke interactieve applicatie is in staat het bewustzijn met betrekking tot energieverbruik van huishoudens te vergroten? (En welke aspecten van de applicatie kunnen daarvoor verantwoordelijk zijn?)
  • Welke interactieve applicatie is in staat het gedrag van gebruikers te veranderen? (En welke aspecten van de applicatie kunnen daarvoor verantwoordelijk zijn?)
  • Welke applicatie leidt tot de grootste gebruikerstevredenheid (w.o. energiebesparing)?

Taal selecteren: